Νίκος Κουρουπάκης

«Η μουσική με δυναμώνει, με κάνει ν' αντιμετωπίζω τα άγχη μου καλύτερα»

του Αντρέα  Ντούσκα

Το background αυτής της κουβέντας με το Νίκο Κουραπάκη, ακριβώς τη μέρα που κοσμογονικές αλλαγές συντάραζαν τον "έρμο" το πλανήτη μας, ήταν φλιτζανάκια του καφέ που πηγαινοερχόντουσαν αλαφιασμένα κι αυτά, συμμετέχοντας θαρρείς στην γενικότερη ανησυχία. Απομαγνητοφωνώντας λοιπόν αυτή τη συνέντευξη-συζήτηση διαπίστωσα πόσο μονότονος - πλην όμως ζωντανός - ήταν αυτός ο ήχος. Παρακολουθώντας ιδίοις όμμασι μια μέρα αργότερα μία από τις πρόβες  του νέου εγχειρήματος των Νικολακοπούλου, Σπάθα, Αντύπα με το σημαδιακό τίτλο Νεάπολις, είδα το Νικόλα να συνυπάρχει αρμονικά με μία πλειάδα ανθρώπων με κοινό όραμα, υπηρετώντας μ΄ ένα τρόπο κάποιου είδους ηθική της αισθητικής. Ο Νίκος Κουρουπάκης -χωρίς αυτό να μοιάζει κλισέ- στην πιο δημιουργική φάση της ως τώρα πορείας του, απλός ίσως όσο και κάποιοι άλλοι, λυρικός όσο λίγοι, ισορροπημένος όσο ακόμα λιγότεροι με τη συνοδεία ενός διπλού ελληνικού καφέ ακούστε τί μου φανέρωσε:

Ήταν εκ των ων ουκ άνευ η αναφορά του στην εντελώς καινούργια ιδέα, που συμμετέχει ενεργά: «Είναι κάτι επίκαιρο και αναγκαίο. Η Λίνα Νικολακοπούλου, ο λόγος της, η σκέψη γύρω από το τί θα ειπωθεί με λόγια αλλά και οι Σπάθας- Αντύπας ζουν μέρες αλήθειας. Και δεν είναι συνύπαρξη απλώς. Είναι συνεργασία. Είναι μια γνήσια προσπάθεια. Έχουν ανάγκη να πούνε κάτι και καταγράφουν την εποχή μας με τον τρόπο τους. Το καλό είναι ότι προσεγγίζουν εμάς τους συντελεστές. Ένα δείγμα πολύ μεγάλης ωριμότητας δικής τους. Αυτή τη στιγμή είναι σε θέση να πουν πολλά πράγματα κι έχουν αποδείξει επανειλημμένα ότι αυτό που κάνουν το αγαπάνε και το προσέχουν. Θέλουν να δώσουν και δίνουν. Κι έτσι πρέπει να είναι η τέχνη, η τέχνη δίνεται, μοιράζεται. Κι αν μη τι άλλο νιώθω τυχερός που συμμετέχω σ΄ αυτή την καινούργια πρόταση.» Μεγαλωμένος στη Αμερική, κατόρθωσε να προσπεράσει το σκόπελο του εύκολου και του ευκαιριακού και ν΄ ακολουθήσει το δρόμο της αρετής του ελληνικού τραγουδιού που αν και μοιάζει στενός και κακοτράχηλος στην αρχή, πλαταίνει και καλυτερεύει στη συνέχεια: «Το ελληνικό τραγούδι το έμαθα στην Αμερική. Τα βιώματα μου ήταν μια θάλασσα και από καλλιτεχνικής και από πολιτιστικής πλευράς. Γνώρισα το καλό ελληνικό τραγούδι κι αυτό που  γνώρισα αυτό προσπαθώ να κάνω. Αυτά που κάνω τώρα είναι αυτά που βιώνω και χαίρομαι που μπαίνω στο νόημα και της λογοτεχνίας μας γιατί δε συγκρίνεται με άλλα πράγματα ο τρόπος που εκφραζόμαστε, ο ελληνικός, είναι μοναδικός. Ευτυχώς βρέθηκαν άνθρωποι μπροστά μου, που με τις συμβουλές τους και τα διάφορα που μου είπαν, με βοήθησαν να ισχυροποιήσω μέσα μου αυτά που σκόπευα να κάνω. Και τώρα πάλι αισθάνομαι ασφάλεια, έχω αφεθεί σ΄ αυτή την ομάδα γιατί αυτοί οι άνθρωποι είναι δάσκαλοι κι όχι με τη σοβαροφανή έννοια του όρου γιατί αν καθίσεις μαζί τους, θα σου ανοίξουν δύο πόρτες που θα σου δώσουν πέντε ιδέες στο μυαλό και στη ψυχή, το να συζητήσεις μ΄ αυτούς και μόνο είναι βέβαιο πως θα αποκομίσεις πράγματα.»

Η δισκογραφική του παρουσία αντιστρόφως ανάλογη με τα χρόνια που ασχολείται. Οι συνεργασίες του με το Νίκο Ζούδιαρη και το Μανώλη Γαλιάτσο ήταν ένα καλό εφαλτήριο και οδηγός γι΄ αυτά που οραματίζεται: «Ο καθένας έχει τη μοίρα του στα χέρια του κι όσο πιο σκληρά δουλέψει, όσο πιο αληθινός είναι και δεν το κάνει για να επωφεληθεί βραχυπρόθεσμα -γιατί η φήμη και τα λεφτά είναι «διάολοι» σε θολώνουν, σε αποπροσανατολίζουν, δε σκέφτεσαι καλά, γίνεσαι εργολάβος- τόσο πιο κοντά έρχεται στη αλήθεια και άρα στην ποιότητα. Γιατί η ποιότητα αυτό ακριβώς είναι, η αλήθεια. Η συμβουλή που μπορώ να δώσω σε μένα είναι να κάνω προσωπική δουλειά και να προσπαθώ να οραματίζομαι πράγματα, να βλέπω πράγματα μέσα μου και να συνεργάζομαι, όλα δε μπορείς να τα κάνεις μόνος. Είναι θεμελιώδες να υπάρχει συνεργασία, συνεννόηση. Πιστεύω στο συν.. των πραγμάτων. Η αλήθεια είναι πολύ ξεκάθαρη. Ό,τι καταλαβαίνεις κάνεις, ό,τι νιώθεις θα κάνεις, όσο πεινάς θα ψάξεις να φας. Χωρίς να επιδίδεσαι σε εκπτώσεις. Είμαι απόλυτος, στο αν πρόκειται να κάνεις κάτι που να΄ χει μια αλήθεια και να πρέπει να πεινάσεις. Να πεινάσεις!»

Τον ρώτησα αν καλλιεργεί κάποιες ψευδαισθήσεις στη δουλειά του που να τον βοηθούν να την κάνει καλύτερα, να΄ ναι απερίσπαστος από τις Σειρήνες που ούτως ή άλλως παραμονεύουν πάντα και παντού. Ήταν καταπέλτης: «Ψεύτικα δεν ονειρεύομαι. Μόνον αληθινά. Η πραγματικότητα μπορεί να είναι οδυνηρή και θετικά και αρνητικά. Ακόμα κι αν γνωρίσεις μια ξαφνική επιτυχία αυτό μπορεί να σε καταστρέψει. Ούτε πάλι είναι φρόνιμο να οραματίζεσαι ανέμελα, σκόρπια, χωρίς να΄ χεις κάνει την εργασία που χρειάζεται. Η προσπάθεια είναι προσέγγιση. Πρέπει να κάνεις ένα βήμα για να δείς ποιο θα είναι το επόμενο, πρέπει να επιδιώκεις συγκεκριμένα. Ποτέ  αφηρημένα. Κι ύστερα ο χρόνος κάνει τη δουλειά του, ξεχωρίζει τα πράγματα κι ενίοτε τα προκαθορίζει. Η πραγματικότητα είναι να κάνεις αυτό που ξέρεις καλά να κάνεις όχι απλά να΄ σαι στο προσκήνιο γιατί αλλιώς τα πράγματα χάνουνε την πραγματική τους όψη, γίνονται ερμαφρόδιτα, φτηνά.»

Οι ερωτήσεις διαδέχονταν η μία την άλλη. Μπορεί να γίνει η καλή μουσική κυματοθραύστης σ΄ ό,τι επικρατεί σήμερα; Νιώθεις περιορισμένος στην ελληνική μουσική πραγματικότητα και πώς βλέπεις αυτό το κλίμα παγκοσμιοποίησης στη μουσική; «Έχουμε άπειρους δρόμους στην ελληνική πραγματικότητα που μας δίνουν την δυνατότητα να εκφραζόμαστε και ποιητικά και μουσικά. Δεν είναι τυχαίο, νομίζω, που η παγκόσμια μουσική έχει στερέψει και ψάχνει στην παραδοσιακή μουσική για να βάλει στοιχεία στη ποπ διάθεσή της. Όταν κάτι γίνεται καλόγουστα, με καλή αισθητική, ναι, μπορεί να γίνει κυματοθραύστης. Πρέπει να ξεκινάς μ΄ ένα αθώο, παιδικό όραμα. Σαν παιχνίδι. Θυμήσου με πόση λαχτάρα τρέχουμε να παίξουμε. Μόνο τότε δημιουργείς, εκεί έρχεται η σπίθα, ο κεραυνός. Πρέπει ν΄ αρχίζεις από μια αθώα πηγή, καθαρή, για να βγει κάποια αλήθεια, κάποιο αίσθημα. Όλα τ΄ άλλα είναι τεχνητά κίνητρα. Κι όποιος ξενικά με τέτοια κίνητρα πάει να πει ότι έχει πονηρέψει.»

Η μουσική και τα τραγούδια ούτως ή άλλως είναι καταλύτης γι΄ αυτούς που αναζητούν κι ενδεχομένως βρίσκουν νόημα στην ύπαρξή της. Ομοίως και για το Νικόλα: «Η μουσική με δυναμώνει, με κάνει ν΄ αντιμετωπίζω τ΄ άγχη μου καλύτερα.»

Δεν μπορείς να βλέπεις  χρησιμοθηρικά τη μουσική.

Σχέδια για το μέλλον δεν είναι αποσαφηνισμένα. Τα «σίγουρα» όμως είναι συγκεκριμένα: «Καλός στίχος, μελωδίες που ακούγονται και σου δημιουργούν καλά πράγματα μέσα σου, ενορχήστρωση άρτια και τέλος ερμηνεία που να ποτίζει το τραγούδι. Τεχνολογικά σήμερα μας δίνεται η δυνατότητα να κάνουμε πολλά πράγματα, αρκεί να σεβαστούμε αυτό που κάνουμε για να βγει ένα αποτέλεσμα άρτιο τεχνικά και αισθητικά.»

Off the record είπαμε κι άλλα χαριτωμένα και θυμωμένα. Ο χρόνος όμως τρέχει. Ωραίες είναι οι κουβέντες, όταν δεν έπεται όμως πρόβα και υποχρεώσεις που τρέχουν. Ανανεώσαμε το ραντεβού για το εγγύς μέλλον και μετά ο Νίκος χάθηκε στο πλήθος. Εγώ πάλι έμεινα αποσβολωμένος να κοιτάζω τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων. Λαθραναγνώστης για πρώτη φορά στη ζωή μου.

Εικόνα από μία παρασκηνιακή πόλη - Νεάπολις

Ύψωσις του Τιμίου Σταυρού. Απόγευμα Παρασκευής. House of Art. Άνθρωποι, καλώδια και μουσικά όργανα, ένα αδιαίρετο σύνολο. Ο Σπάθας αναζητά ένα τσιγάρο. Ο Βουτσινάς με το διεισδυτικό του βλέμμα και τη περιπαιχτική του ματιά κάθεται λίγο πιο δίπλα μου. Ανταλλάσσουμε μία θερμή χειραψία και για όση ώρα καθόταν εκεί σχεδόν έβλεπα την αύρα του ν΄αγκαλιάζει όλους στο χώρο. Ανοίγει τα φωτοτυπημένα χαρτιά του. Η Λίνα μιλάει πιο 'κει σε μία κάμερα, προσδιορίζοντας αυτό που σε λίγες μέρες θα δει τα φώτα της δημοσιότητας. Ο Αντύπας φαίνεται να δίνει το τέμπο και να΄ χει τη γενική εποπτεία. Είναι εξάλλου από τις τελευταίες τους πρόβες. Η Παπούλια αεικίνητη, πότε ανεβαίνει στη σκηνή και πότε ξεφυλλίζει υπογραμμίζοντας κομμάτια από την Αέναη Ευφορία του Πασκάλ Μπύκνερ. O Zαχαράκης, ψηλός και αδύνατος, με μια εκκωφαντική ηρεμία, ήσυχος, αναδύει μια σιγουριά γι΄ αυτό που γίνεται. Οι υπόλοιποι νέοι τραγουδιστές πίσω από ένα τραπέζι μελετούν κάποιες τελευταίες λεπτομέρειες και μοιάζουν σαν πρωτάκια σε θρανίο. Ο Σταύρος Αραπίδης, εις εκ των κιθαριστών δέχεται ευχές (είναι η γιορτή του)  και μια διαβεβαίωση - δέσμευση από τη Λίνα: «Βάσει της πίστεως μου στην Ύψωση στις 9.00 θα έχεις φύγει». Ο Νίκος Πολίτης στο μπάσο με τη συνοδεία του Καλατζάκου στα πλήκτρα παίζουν κάποιες νότες από το Fragile του Sting. Ο νεαρός Ανδρεάδης, στα πλήκτρα σερφάρει στο διαδίκτυο ώσπου να δοθεί το γενικό πρόσταγμα. Η πρόβα ξενικά. Όλοι επί σκηνής: «Είμαι, είσαι, είμαστε Άγγελοι, Εξάγγελοι..»

Ήταν η Λίνα πριν 10 χρόνια δια στόματος της Ελευθερίας (βλέπε: Αρβανιτάκη) που έλεγε πως «αν είχε ο πόνος αίμα θα κοκκίνιζε βουνά.»

Εμβαθύνοντας ακόμα περισσότερο τώρα καταλήγει πως δεν είναι όλοι οι πόνοι χρήσιμοι.

Όταν θα διαβάζετε αυτές τις γραμμές η παράσταση θα΄χει δρομολογηθεί και θα  'χει σταχυολογήσει και τις κριτικές της, αλλά αυτό εδώ είναι η ματιά ενός παρείσακτου.